Ήθη και Έθιμα της Θάσου

Παλιό στυλ οροφής, Καζαβίτι

Ήθη και Έθιμα της Θάσου

Θασίτικος Γάμος

Είναι μια αναπαράσταση του θασίτικου γάμου με την τοπική ενδυμασία. Κάθε χρόνο  γύρω στις 17 Αυγούστου διοργανώνεται από το Σύλλογο Χατζηγιώργη στο Θεολόγο.  Λίγες μέρες πριν την αναπαράσταση της παραδοσιακής αυτής εκδήλωσης , διοργανώνονται και άλλες που είναι συνυφασμένες με αυτή.

Είναι το πλύσιμο της προίκας από τις κοπέλες του χωριού και φίλες της νύφης, ακολουθεί δυο μέρες πρίν το γάμο που γίνεται συνήθως Κυριακή ο στολισμός του σπιτιού της νύφης ,δηλαδή το αρχοντικό του Χατζηγιώργη. Την ημέρα του γάμου οι νέες τραγουδούν στη νύφη «τ’ ακούς τ’ ακούς νυφέτσα μου τι θα σου παραγγείλω, σαν περιστέρα να σταθείς, σαν βέργα να λυγίσεις, σαν κόκκινο γαρύφαλλο να ροδοκοκκινήσεις» και κερνούν τους καλεσμένους που βρίσκονται στο σπίτι της νύφης σαραγλί και τσίπουρο.

Σε άλλο αρχοντικό ντύνεται ο γαμπρός από τους φίλους του και χορεύουν μέχρι να πάει ο κουμπάρος στο σπίτι του. Όταν ο γαμπρός φτάσει στο σπίτι της νύφης, οι φίλες της κλειδώνουν την πόρτα και ζητούν από τον γαμπρό και φωνάζουν «τάξε μας γαμπρέ για να στη δώσουμε». Εκείνος «αναγκάζεται» να τάξει κάτι στις κοπέλες για να του παραδώσουν τη νύφη και τότε οι κοπέλες τραγουδούν στον γαμπρό «γαμπρέ μου σε παρακαλώ μια χάρη να μας κάνεις το ρόδο που σου δίνουμε να μην το μαράνεις».

Από εκεί, έπειτα φεύγουν όλοι μαζί για το αρχοντικό του Χατζηγιώργη να πάρουν τη νύφη.  Στη συνέχεια όλοι μαζί περπατούν κατά μήκος του χωριού μέχρι να φτάσουν στο γήπεδο του χωριού όπου αρχίζουν τα στεφανοφιλήματα και οι καλεσμένοι χαρίζουν δώρα (λίρες, χρήματα) στους νεόνυμφους. Η πεθερά κερνά τους νεόνυμφους καρυδάκι γλυκό με το ίδιο κουταλάκι συμβολίζοντας έτσι την έναρξη της κοινής τους ζωή. Αμέσως μετά οι νέοι του χωριού χορεύουν τα προικιά και στη συνέχεια ακολουθεί λαϊκό γλέντι στο οποίο συμμετέχουν όλοι όσοι βρίσκονται.

Γιορτή Φασολάδας

Διοργανώνεται  γύρω στις 12 Σεπτέμβρη με πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου Μαριών « Γέννα» στο χωριό Μαριές, στο προαύλιο της εκκλησίας, εκεί στήθηκαν δύο μεγάλοι λέβητες, καθώς και μικρότεροι, στους οποίους μαγειρεύτηκαν αρκετά κιλά φασόλια, τα οποίο και διαμοιράστηκαν στους εκατοντάδες παρευρισκόμενους, που έδωσαν το παρών.

Επίσης θα μοιραστεί, σε όλους τους παρευρισκόμενους παραδοσιακό κρασί το οποίο, όπως και τα φασόλια, ήταν προσφορά τοπικών παραγωγών. Η εκδήλωση ξεκινά κατά το μεσημέρι και διαρκεί  μέχρι αργά το βράδυ, υπό τη συνοδεία ήχων παραδοσιακής μουσικής, με το κέφι να φτάνει στα ύψη.Η συγκεκριμένη εκδήλωση  έχει πλέον  γίνει θεσμός.

Γιορτή Σαρδέλας

Διοργανώνεται στη Καλλιράχη από τον πολιτιστικό σύλλογο της περιοχής κάθε χρόνο,γύρω στις 25 Ιουλίου, σε συνεργασία με τους ψαράδες της περιοχής προσφέρονται δωρεάν ψητές σαρδέλες και κρασί υπό τους ήχους λαϊκών συγκροτημάτων που ανάβουν το γλέντι. Οι ψαράδες της περιοχής καθιέρωσαν αυτό το έθιμο που γίνεταιτην παραμονή της γιορτής της εκκλησίας της περιοχής (Αγ. Παρασκευή) για να έχουν καλές ψαριές.

Φωτιές Αυγούστου

Το έθιμο του πηδήματος της φωτιάς αποτελεί ένα ξεχωριστό έθιμο για το νησί γίνεται  κάθε χρόνο στις  31 Ιουλίου στο Θεολόγο, στα Λιμενάρια, στην Ποταμιά. Οι κάτοικοι αυτών των χωριών ανάβουν 3 φωτιές με ξύλα σε κανονική απόσταση μεταξύ τους. Μικροί και μεγάλοι πηδούν πάνω από τις φωτιές τραγουδώντας: "Αύγουστος, Παραύγουστος, με σύκα με σταφύλια και με του μυλωνά τα ….καρύδια».

Γύρω από τις φωτιές στήνεται γλέντι και φαγοπότι και συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι, αλλά και πάρα πολλοί τουρίστες. Το έθιμο αυτό λένε μερικοί πως γίνεται με σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα, άλλα και για την καλύτερη σωματική υγεία αυτών που πηδούν τις φωτιές. Στο τέλος όλης αυτής της γιορτής άφηναν τις φωτιές να σβήσουν καλά, μάζευαν τη στάχτη και τη σκορπούσαν πάνω στις συκιές για να κρατούν τα σύκα και να μην τα ρίχνουν. Αυτή η διαδικασία γινόταν την επόμενη μέρα, την 1η του Αυγούστου.

Πάσχα

Άλλα γνωστά  έθιμα τελούνται στη Θάσο γίνονται το  Πάσχα.

Κάθε χρόνο, την δεύτερη μέρα του Πάσχα, πιστοί κυρίως από το χωριό του Θεολόγου και όχι μόνο  μεταφέρουν την εικόνα του Αγίου, όπου βρίσκεται φυλαγμένο το ιερό κειμήλιο, από το Μετόχι, ένα παρεκκλήσι του μοναστηριού στον Θεολόγο, έως το μοναστήρι του Αρχαγγέλου όπου διανυκτερεύουν και την επόμενη μέρα επιστρέφει και πάλι πίσω μέσα από ένα δύσβατο μονοπάτι μέσα από τα βουνά. Είναι ένα θρησκευτικό έθιμο το οποίο δίνει κουράγιο και πίστη στους συμμετέχοντες.

Ένα ακόμη πολύ γνωστό έθιμο τελείται την τρίτη μέρα του Πάσχα στο χωριό των Λιμεναρίων και συγκεκριμένα στα Καλύβια ονομάζεται « Για βρέξ’ Απρίλη μ’». Σύμφωνα με την παράδοση, οι κάτοικοι του νησιού μαζεύονται και παρακαλούν το Θεό να βρέξει για να μην ξεραθούν τα αμπέλια και να υπάρξει καλή παραγωγή τόσο σε σταφύλια όσο και στο θασίτικο κρασί. Στην εκδήλωση αυτή προσφέρονται μεζέδες, παραδοσιακά γλυκά και άφθονο κρασί και μπορεί να δει κανείς παραδοσιακούς χορούς.

Άγιος Αθανάσιος

Η περιοχή του Κάστρου βρίσκεται στον οικισμό των Λιμεναρίων. Στις 18 Ιανουαρίου κάθε χρόνο τελείται γιορτή στο Κάστρο Λιμεναρίων προς τιμή του Αγίου. Το Κάστρο αποκτά ζωή  μόνο για μια εβδομάδα όταν όλοι οι κάτοικοι των Λιμεναρίων θα ανέβουν για τη γιορτή. Όλα τα σπίτια που έχουν χτιστεί με παραδοσιακό τρόπο γεμίζουν από φωνές, τραγούδια, γλέντι και κέφι.

Στην Πλατεία, βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, μετά τη τέλεση της λειτουργίας την παραμονή, δηλαδή στις 17 Ιανουαρίου, όλοι οι πιστοί  συναθροίζονται στο προαύλιο όπου κόβεται και η καθιερωμένη πίτα για όλους τους παρευρισκόμενους.

Καρναβάλι

Κάθε χρόνο στη Θάσο για την αναβίωση των διονυσιακών γιορτών διοργανώνονται καρναβάλια σε όλα σχεδόν τα χωριά, Θεολόγο, Λιμενάρια, Μαριές, Ραχώνι, Παναγία, Ποταμιά.

Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται το Σαββατοκύριακο πριν τη Καθαρά Δευτέρα , το γλέντι όμως ξεκινάει από την Τσικνοπέμπτη. Σε όλη τη διάρκεια η ατμόσφαιρα στα χωριά είναι γιορτινή, διασκεδαστική, με πολύ χορό και μασκάρεμα από μικρούς και μεγάλους. Το γλέντι αρχίζει το βράδυ της Τσικνοπέμπτης, όπου όλοι μικροί και μεγάλοι βγαίνουν έξω ντυμένοι με καρναβαλίστικες στολές σε ταβέρνες και στους δρόμους των χωριών. Γιορτάζεται  11 μέρες πριν τη Καθαρά Δευτέρα. Από την Παρασκευή αρχίζουν οι εκδηλώσεις και το ξέφρενο γλέντι  στην Ποταμιά ,στο Ραχώνι, και στις Μαριές  το βράδυ με γλέντι και πολύ χορό , φαγητό και ποτό. 

Την Κυριακή αρχίζει η πρώτη παρέλαση των καρναβαλιστών στο χωριό Ποταμιά, όπου σατιρίζουν τα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων , την πολιτική κατάσταση και την κοινωνική. Το γλέντι αρχίζει από τις 12 το μεσημέρι και κρατά μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, στο καρναβάλι συμμετέχουν και ομάδες από τα άλλα χωριά.

Την Καθαρά Δευτέρα  γίνονται εκδηλώσεις στα περισσότερα χωριά του νησιού. Στο Θεολόγο γίνεται η αναβίωση παραδοσιακού γλεντιού με γκάιντα, γλέντι υπό τον αξέχαστο ήχο της λατέρνας και του γραμμοφώνου και πέταγμα του παραδοσιακού χαρταετού (ΠΕΤΑΜΕΝΟΥ) και βράβευση του καλύτερου.

Στα Λιμενάρια , στον παραλιακό δρόμο, το μεσημέρι της Καθαράς Δευτέρας γίνεται παρέλαση αρμάτων που σατιρίζουν την πολιτική κατάσταση, μετά ακολουθεί γλέντι με τοπικό συγκρότημα μέχρι αργά το βράδυ.

Στις Μαριές την ίδια μέρα στις 12 το μεσημέρι  αρχίζει η καρναβαλιστική εκδήλωση με άρματα που σατιρίζουν το σήμερα και ότι έγινε στον χρόνο που πέρασε, μετά την παρέλαση ακολουθεί στην πλατεία γλέντι με δωρεάν ποτό και σουβλάκια. Όσοι επιθυμούν υπάρχουν και ταβερνούλες με θεσπέσια σαρακοστιανά εδέσματα.

Στον Λιμένα  γίνεται μια εκδήλωση που ξεκινάει και αυτή στις 12 το μεσημέρι, τοποθετούνται ψησταριές και ψήνονται πολλά και διάφορα θαλασσινά είδη, τα οποία μοιράζονται στους παρευρισκόμενους, υπάρχει μουσική που ανεβάζει τη διάθεση και προσφέρεται δωρεάν κρασί.

Στην Παναγία, η παρέλαση των αρμάτων ξεκινάει στις 2 η ώρα, αποτελείται από άρματα και τους μασκαρεμένους, το γλέντι συνεχίζεται και μετά την παρέλαση ,όπου καρναβαλιστές και επισκέπτες γίνονται ένα και γλεντούν όλοι μαζί  μέχρι αργά το βράδυ.

το Ραχώνι, την Καθαρά Δευτέρα το απόγευμα γίνεται η τελευταία εκδήλωση για την αποκριά, γίνεται παρέλαση και αργότερα καίνε τον βασιλιά του Καρναβαλιού και όλοι χορεύουν γύρω από τη φωτιά. Σε όλα τα χωριά στο τέλος των εκδηλώσεων καίνε τον Βασιλιά Καρνάβαλο.

Ένα διασκεδαστικό, λαϊκό δρώμενο συμπεριλαμβάνεται στη γιορτή της Αποκριάς είναι « το τρίψιμο του πιπεριού». Ένας από τους συμμετέχοντες ορίζεται ως αρχηγός, ο οποίος τραγουδάει το τραγούδι το επαναλαμβάνουν  και χορεύουν εφαρμόζοντας τα λόγια του τραγουδιού, ο αρχηγός κρατάει στα χέρια του μια ζώνη, με την οποία χτυπάει αυτούς που δεν τηρούν τα λόγια.

Γιορτή της Παναγίας

Στο χωριό  Παναγία της Θάσου, τον δεκαπενταύγουστο γιορτάζει η εκκλησία του χωριού και γίνεται μεγάλο πανηγύρι. Το χωριό έχει πάρει το όνομά του από την Παναγία για αυτό και διοργανώνουν  μεγάλη γιορτή προς τιμή της. Μετά τη λιτάνευση της εικόνας , την οποία συνοδεύει και η μπάντα του Δήμου, συγκεντρώνονται όλοι οι πιστοί στο προαύλιο της εκκλησίας, με σκοπό να ξεκινήσει το γλέντι , οι χοροί , οι μεζέδες και το κρασί. Στο μεγάλο τραπέζι , που συμμετέχουν όλοι παρατίθεται γεύμα το οποίο είναι πατάτες, ρύζι, μοσχάρι και στιφάδο. Ο Δεκαπενταύγουστος αποκαλείται από τους πιστούς ως το Πάσχα του καλοκαιριού.

Βρίσκεστε εδώ: HomeΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣΚουλτουρα - ΙστοριαΉθη και Έθιμα της Θάσου
Scroll to Top